Het Wase dialect is kostbaar immaterieel erfgoed. Maar hoe is het er eigenlijk mee gesteld? Is het ten dode opgeschreven? Is het nog wel levensvatbaar? Of is reanimatie hoognodig? Kunnen we het verder laten leven in nieuwe vormen? Laten we het voortbestaan op een andere manier?*

De Erfgoedcel Waasland, Variaties vzw en Bib Sint-Niklaas nodigden op vrijdag 17 mei 2019 een aantal experten uit die de aanwezigen meenamen door de geschiedenis van het Wase dialect. Aan de hand van concrete voorbeelden kregen ze een stand van zaken van het lopend onderzoek. Maar we keken ook vooruit: wat biedt de toekomst voor het Wase dialect?

Klik op een lezing om de bijhorende presentatie te bekijken. De info uit de deelnemersmap vind je hier. Enkele sfeerfoto’s vind je hier .

Programma

09u15   Onthaal

09u45   Verwelkoming door Lieven Dehandschutter (voorzitter Interwaas/Erfgoedcel Waasland)

10u10   Lezing Geschiedenis van het Wase dialect door Veronique De Tier (UGent/Variaties)

11u00   Pauze

11u15   Vier dialectprojecten voorgesteld:

12u15   Reynaertfragmenten in het dialect: Da d’ôôrde z’n op Absdaol vaneigen” door Frans De Schepper  en “Tyboart in de petoaters” door Eddy Levis

12u30   Broodjeslunch

13u30   Een les Sinnekloases door Awaal nem

13u50   Lezing “dieje reageert kei cute”. ‘Local’ en ‘global’ in het online taalgebruik van Vlaamse tieners door prof. dr. Reinhild Vandekerckhove (Universiteit Antwerpen)

14u20   Lezing Actief aan de slag met meertaligheid en OKAN in het secundair onderwijs: enkele Gentse reflecties door Steven Delarue (Onderwijscentrum stad Gent)

14u50   Voorstelling van de Praatvaliezen, een project van Erfgoedcel Waasland en Erfgoedcel Land van Dendermonde

15u20   Reynaertfragmenten in het dialect: “Van Reinaert en de raaf” in het Sinnekloases door Marcella Piessens (naar Jef Burm)

15u30   Receptie

Informatie

N.a.v. het symposium maakten we een overzicht op van reeds bestaande initiatieven rond de Wase dialecten.

Woordenboeken

Andere publicaties

Archieven

Verkiezingen van het mooiste dialectwoord

  • In 2008 werd in Lokeren ‘moazoart’ (meikever) verkozen tot mooiste Lokerse dialectwoord.
  • In 2015 werd door de luisteraars van Radio Land van Waas ‘pielekekout’ (ijsje) verkozen tot mooiste Wase dialectwoord.
  • In 2019 organiseert de Stad Sint-Niklaas n.a.v. het project ‘Talen kleuren de wereld’ een verkiezing van het mooiste Sinnekloase dialectwoord.

Muziek

Online

  • Van 2013 tot 2014 stond op de Facebookgroep ‘Bevers Woord van de dag’ dagelijks een lokaal dialectwoord in de kijker. Definitie en een voorbeeldzin maakten de betekenis duidelijk. Het woord ‘Awa’ kreeg de meeste likes.
  • De Facebookgroep ‘De Sinnikloazeneir’ heeft als doel het Sinnikloase dialect in ere te houden.

Andere

  • In het SteM Sint-Niklaas wordt de rondleiding ‘Typisch Waas’ in het ‘sinnekloases’ aangeboden. Dit initiatief vloeide voort uit de tentoonstelling ‘Zijde gij ook van Sinnekloas?’
  • In Lokeren is sinds eind 2018 ter nagedachtenis van Marcel Pieters ‘Lokerse ponkoek’ verkrijgbaar bij de dienst Toerisme. De peperkoeken zijn voorzien van wikkels met dialectwoorden. Ook zijn er 2 biertjes met een Lokerse dialectnaam verkrijgbaar: een ‘Lokereir’ en een ‘Lokeresse’.
  • ‘Awaal Nem’ geeft lessen in het ‘Sinnekloases’.Bekijk hier  een voorsmaakje.
  • Willem Persoon schreef een Smokkel-Kerstverhaal in het Stekens dialect dat ook als lezing werd gebracht.
  • In de Bombardon, de dorpsgazet van Melsele, verschijnt telkens een artikel in het plaatselijke dialect.
  • De verschillende zones van de autoparking onder de Grote Markt van Sint-Niklaas worden elk aangeduid met een dialectwoord: jeirebees (aardbei), carnasjeire (boekentas), bijs (schommel), pielewuiter (regenworm), pieleke kaat (ijs), blaffetuur (rolluik), wjeir (haag), oekedoeleken (kikkervis), murezeeker (mier) en merrebol (knikker). Ook de zones van de fietsparking voor het station worden aangeduid met toepasselijke dialectwoorden zoals ‘rekker’ (snelbinder) of ‘fourche’ (vork).

Met vragen of aanvullingen kan je terecht bij Erfgoedcel Waasland via 03/780 52 10 of erfgoedcel@interwaas.be.

Zooëgezeed maakte deel uit van het project Talen kleuren de Wereld en was een samenwerking van Erfgoedcel Waasland, Variaties vzw en Bib Sint-Niklaas.
M
et medewerking van vzw Reynaertgenootschap, Toerisme Lokeren, Confiserie Thijs Sint-Niklaas, NV De Vreese-Van Loo Lokeren.

* De Woase toal ist bewoaren wjeird. Moar oe goant er surrewordig mee? Ist zooë dooët as ne pielewuiter? Of zjúst in de fleur van eur leeven? Creus? Komdaf awa.