Migratie in het Waasland (1945-nu)

Karel Heirbaut, Een arbeider in beschermkledij, Scheepswerf Boel, Temse, c. 1979. Gent: Amsab-Instituut voor Sociale Geschiedenis. © Amsab-ISG

Migratie in het Waasland

Migratie is een fenomeen van alle tijden. Het heeft ook op ons grondgebied een lange geschiedenis. Belgen verhuisden binnen de landsgrenzen, of emigreerden naar het buitenland om daar hun geluk te beproeven. En België trok/trekt ook nieuwe inwoners aan. Het Agentschap Integratie & Inburgering voorziet een handige tijdslijn met migratiepijlers om die geschiedenis behapbaar te maken.

Een doorslaggevend hoofdstuk in de Belgische migratiegeschiedenis loopt vanaf de wederopbouw van België na de Tweede Wereldoorlog tot en met de superdiverse maatschappij van vandaag. Wist je dat in het Waasland bijna 23 % van de bevolking een niet-Belgische herkomst heeft? In de stedelijke kernen ligt dat percentage nog hoger: 25 % in Lokeren en 31,5 % in Sint-Niklaas.

Toch is dit hoofdstuk van de migratiegeschiedenis nog niet algemeen onderzocht voor het Waasland. Zo blijft het erfgoed van Waaslanders met buitenlandse roots onder de radar.

Een verkennend onderzoek

Dr. Jozefien De Bock, een expert in migratiegeschiedenis, voert vanaf het voorjaar van 2022 een verkennend onderzoek uit naar de migratiegeschiedenis in het Waasland vanaf 1945. Dat doet zij in opdracht van de Erfgoedcel Waasland en in samenwerking met het Stadsmuseum Lokeren.

Het onderzoek steunt op een literatuurstudie en archiefonderzoek in de Wase gemeenten en steden. Aan de hand van statistische data van het Rijksregister en bronnen zoals de Vreemdelingendossiers krijg je als onderzoeker een precies beeld van migratiebewegingen van niet-Belgen. Welke nationaliteitsgroepen volgden elkaar op? In welke aantallen kwamen zij in het Waasland toe? Welke fasen kan je onderscheiden? Wat was de aard van de migratie? En hoe past ze in een bredere politieke en sociaaleconomische context?

Op al die vragen proberen we een antwoord te vinden.

En dat delen we vervolgens met iedereen. Want de onderzoeksresultaten worden gebundeld in een onderzoeksrapport.

Vertaling naar onze erfgoedwerking

Het verkennend onderzoek zal de basis vormen voor de uitbouw van projecten, methodieken en samenwerkingen rond het verhaal van migratie en migratie-erfgoed in het Waasland. Het wetenschappelijk kader maakt het mogelijk om daarover gefundeerde keuzes te maken. Bovendien is het een belangrijke stap in de richting van een structureel meer inclusieve erfgoedwerking.

Weet je graag nu al meer over migratie en erfgoed? Voor het symbolische jaar 2014 maakten FARO en Team Integratie van het Agentschap voor Binnenlands Bestuur de brochure Gedeeld verleden, gedeelde toekomst: Erfgoed als hefboom voor integratie.